Yara (skar doku) tedavisi için 7 öneri

0
3836
views

Cerrahi sonrası oluşan skar tedavisinde önceliğiniz, anormal skar doku oluşumunu önlemek olmalıdır. Skar tedavisinde hekimler tarafından uygulanan, lazer terapisi, kortikosteroid enjeksiyonlar ve hatta cerrahi gibi invaziv yöntemler bulunmaktadır.  Bunun haricinde, skar tedavisinde kendi başınıza uygulayabileceğiniz bazı yöntemler iyileşme sırasında dokunun düzgün hizalanmasına ve hali hazırda oluşan adezyonların azalmasına neden olabilir.

Bu yazıda skar tedavisinde kendi başınıza uygulayabileceğiniz etkili 7 yöntem anlatılacaktır:

  • Slikon Yara Jeli: Silikon jellerin, hipertrofik ve keloid yara izleri için ilk savunma ve tedavi seçeniği olduğu tüm dünyada kabul edilmiştir. Eczanelerden temin edilebilen bu jeller, oklüzyon ve hidrasyon yoluyla yara izi boyutunu azaltırken kaşıntıyada yardımcı olabilir. Dikişler iyileştikten hemen sonra kullanılması tavsiye edilmektedir. Silikon jel terapisine eğer yara izi büyümeye devam ediyorsa – gerektiği sürece devam edilmelidir.

  • Soğan Özlü Jeller: Yara izi tedavisinde popüler olarak kullanılan bu jellerin içeriğinde yer alan Quersetin maddesi, anti-inflamatuar ve anti-proliferatif etkilere sahiptir. Her ne kadar bu jeller yara izi tedavisinde yaygın olarak kullanılsa da, baktığım iki önemli çalışmaya dayanarak, bu jellerin kullanımı ile kaydedilen tek iyileştirmenin daha iyi kollajen organizasyonu (mikroskobik bir gelişme) olduğunu, yara görünümünde yada semptomlarda bir değişiklik olmadığını belirtmeliyim.

  • E Vitamini: Bu vitaminin iyileşmenin inflamasyon fazında, mevcut reaktif oksijen miktarını azalttığı düşünülmektedir. İyileşme işlemi sırasında E vitamini kullanıldığında daha iyi bir yara izi görünümünü bildiren bir çok vaka rapor edilmiştir. Bununla birlikte, E vitamininin faydasız olduğunu söyleyen çalışmalarda vardır.
  • İyileşme Fazında Yarayı Daha Az Germek: Keloid ve hipertrofik yara izleri, genellikle doğan günlük hareketler sırasında gerilen vücut bölgelerinde görüşür. Anormal bir yara izi oluşumunu önlemek için iyileşmesi istenen dokuyu fazla germemek önemlidir. Evet önemli diyoruz ancak buna dikkat etmek kolay değil. Bununla birlikte, cilt gerginliğini azaltmaya ve dolayısıyla iyileşmeyi hızlandırmaya yardımcı olabilecek bazı yöntemler vardır; bandajlar, silikon jel tabakaları vb.
  • Kompresyon: Daha geniş ve yaygın yara izleriniz varsa, basınç giysileri kullanabilirsiniz. Kompresyon, kollajen lif üretimini, ödemi azaltırken, kaşıntı ve ağrıya yardımcı olur. Basınç giysisinin, en az 15 mm/Hg, yani yara iyileşmesini teşvik etmek için kanıtlanmış minimum basınç miktarı uyguladığından emin olun.

  • Masaj: Masaj terapisi fibrotik dokuyu bozabilir ve yaranın yumuşaklığını artırabilir. Yara dokusunun şişmesi, kalınlaşması ve sertleşmesini de artırabilir. Genellikle insizyonun ilk kapanmasından 10-14 gün sonra masaja başlamak güvenlidir (emin olmak için cerrahınızla görüşün). Daha önce masaj yapmaya başlamadığınızdan emin olun çünkü istemeden durumu daha kötüye götürebilirsiniz – yara iyileşmesinin erken evrelerinde uygulanan mekanik basıncın hipertrofik yara oluşumunu teşvik edeceğine dair kanıtlar vardır. Yara için masaja başlamadan önce ellerinizin temiz olduğundan ve kanayan bir yeriniz olmadığından emin olun. Ayrıca, yaranın ağarması için yeterli basıncı uyguladığınızdan emin olun (basınçla birlikte yaranın rengi beyaza dönmelidir). Ancak deriye zarar vermemek için aşırı bir baskı da uygulamamanız gerekiyor – bu konuda iyi bir değerlendirme yapmanız gerekiyor. 6 aya kadar günde iki kez 10 dakika boyunca derin friksiyon masajı uygulayabilirsiniz. Friksiyon masajı, baş parmağınızın ucu veya parmaklarınızla, yara üzerinde yatay bir hareketle (bir gitar telini tırtıkladığınız gibi) uygulanır. Deride aşırı rahatsızlık oluşursa yada enfeksiyon belirtileri varsa masajı derhal kesmeniz gerekmektedir.

  • Güneşten Korunmak: Yaranız olgunlaşıncaya kadar, bu kısmı mümkün olduğunca güneş ışığından uzak tutun. UV ışınlarının skar pigmentasyonunu arttırdığı ve görünümünün daha da kötüleştiği kanıtlanmıştır. Güneşte dışarı çıkacaksanız, maksimal güneş koruması kullanın (> 50 SPF32)

 

Bir yaranın hipertrofik veya keloid hale gelmesine kadar beklemek yerine, önlemeyi hedefleyen erken tedavi yöntemleri anahtar çözümdür.

Kaynaklar

Published by. In: Middelkoop E, Monstrey S, Teot L, Vranckx JJ, editors. Scar Management Practical Guidelines. Maca-Cloetens; 2011. pp. 1e109.

Monstrey S, et al. Updated Scar Management Practical Guidelines: Non-Invasive and Invasive measures. Journal of Plastic, Reconstructive & Aesthetic Surgery. 2014;67(8):1017-1025

Gauglitz GG, Korting HC, Pavicic T, Ruzicka T, Jeschke MG. Hypertrophic scarring and keloids: pathomechanisms and current and emerging treatment strategies. Mol Med 2011;17: 113e25.

Önceki İçerikYara İzi – skar doku
Sonraki İçerikBoyun düzleşmesi tehlikeli midir?
2013 yılında Yeditepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü’nden mezun oldum. 2015 yılında Bilim Uzmanlığımı aldım. 2017 yılında başladığım Marmara Üniversitesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Doktora Programı’na halen devam etmekteyim. Mesleki ilgi alanlarım: Ortopedik Rehabilitasyon, Fonksiyonel Egzersiz, Asistif Teknoloji
TEILEN

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here