Serebral Palsili Çocuk Spastisite ile mi doğar?

0
2530
views

Serebral Palsili (SP) çocukların hareketlerini engelleyen en önemli faktörlerden biri spastisitedir.

Peki, serebral palsili çocuklar spastisityle mi doğuyorlar ?

Spastisite bebeğin fiziksel gelişimi sırasında, hareket etme becerileri geliştikçe buna parelel gelişen bir durumdur. SP’li bebekler  spastisite ile doğmazlar!

Herhangi bir hareket sırasında veya pozisyonu koruma isteği durumunda; vücudumuzu dengeleyen, kontrol eden bir mekanizma vardır. İşte bu mekanizmanın sağlıklı işlev görememesi durumunda hareketle aynı veya karşı yönde aşırı kuvvet uyarıları gelişmektedir.

Hareketlerimiz fizik bilimi temelinde gerçekleşmektedir. Bir yöndeki hareketi karşı yönde kuvvetlerin kontrolü ile mükemmel şekilde gerçekleştiririz. Makara, kaldıraç, etki – tepki gibi birçok fizik kuralı hareketlerimizde gözlenmektedir.

Serebral Palsi’de Spastisite Gelişimi ve Yapılması Gerekenler

SP’li veya riskli bebek tanısı ile doğan bebeklerde hareketler kontrol dışı ve rastgele salınım şeklindedir, sağlıklı bebeklerde de durum benzerdir.  Spastisiteye ilişkin fark bebeğin hareketleri kontrol etme çabaları ile gelişir. Sağlıklı bebek kontrol etme isteğinde ilerleme katederken, SP’li bebek kontrol etme isteğine karşılık bulamaz ve denge – hareket kontrolü mekanizmaları devreye girer.

Kullanılamayan beyin alanından aktiviteyi gerçekleştirmek, sürdürmek için kaslara giden uyarılar artmaya başlar ve bu uyarıların artması ile oluşan Spastisite sayesinde istediğini yapmaya çalışır – başlar (anormal bir düzende olsa bile).

Yani bebek, bu düzensiz kasılmaları hareket edebilmek için kullanmaya başlar. 
Dikkat edilmesi gereken, 3 yaşa kadar spastisite ile normal gelişimi ayırmanın çok zordur olduğudur.

Erken dönemde yani 3 yaşa kadar spastisiteye karşı müdahaleler (botox, cerrahi, medikasyon…vb) yapılmamalıdır.

Çünkü normal çocuklarda görülen pasif harekete karşı gerginlik spastisite demek değildir. Çocuk SP’li de olsa görülen şey bu pasif gerilim olabilir. Genelde 4 yaşa kadar spastisite artış eğilimindedir. 4-12 yaş arası spastisitede dalgalanma gözlenir, 12 yaştan sonra ise spastisite genelde sabit seyreder.

Spastisteye engel olmak adına gerçekleştirilen her müdahale çocuğun kazanmış olduğu fiziksel becerileri olumsuz etkileyecektir. Spastisiteye karşı gerçekleştirilecek olan uygulamalar üstünde defalarca düşünmek gerekir.

ocuğun hareket edebilmek için yanlış ta olsa geliştirdiği bir stratejiyi elinden almak ya bir başka stratejiyi geliştirmesine ya da hareket yeteniğini kaybetmesine neden olacaktır.

Bilimin her alanında olduğu gibi Fizyoterapi – Rehabilitasyon alanında da gelişmeler olmaktadır. Spastisite ile mücadele etmek yerine ( statik germe egzersizleri, buz uygulamaları, botoks uygulamaları vs.) Spastisiteyi geliştirecek durumlara engel olmak ve denge kontrolü mekanizmalarının gelişmesini sağlayacak uygulama – yöntemler daha tercih edilir olmaktadır.

Spastisite ile mücadele etmek ne kadar mantıklı?

Spastisite,  germe yaparak aşılacak, cerrahi ile yok edilmesi gereken bir olgu değil aksine çocuğun hareket analiziyle çok çok iyi anlaşılması gereken bir olgudur.  Çocuğu takip eden doktorun, özellikle fizyoterapistin çocuğun hareketlerini gözlemlemesi ve spastisite yerine daha sağlıklı hareket stratejilerini çocuğa öğretmesi gereklidir.

Parmak ucu yürüyen çocukların spastik baldır kasları nedeniyle cerrahiye gittiği ve yürüme becerisini kaybettiği vakalar önümüzdeyken bu konuda uzmanlara ve ailelere düşen en büyük ödev acele etmeden sağlıklı bir karar almaktır.

Kaynaklar
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/m/pubmed/23517272/?i=3&from=/21895507
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/m/pubmed/18990204/
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4306250/

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here