Progresif supranükleer palsi hakkında bilmeniz gerekenler

0
1246
views

Progresif supranükleer palsi (PSP), hareketi, yürüyüşü, dengeyi, konuşmayı, yutmayı, duygu durumu, davranışı ve düşünmeyi etkileyen nadir görülen bir beyin hastalığıdır. Beyin hücrelerinin hasara uğramasından kaynaklanır. Hastalığın isminden de anlaşılacağı üzere ilerleyicidir (progresif), ve beyindeki belirli bir bölgenin (supranükleer) hasarından dolayı zayıflık (palsi) gelişir.  Hastalığın en klasik belirtilerinden birisi gözleri yukarı aşağı düzgünce hareket ettirememektir.

Dünya genelinde her 100,000 insandan 3 ile 6’sının PSP hastası olduğu tahmin edilmektedir (Parkinson hastalığından daha az görülür).  PSP belirtileri genellikle 60 yaşından sonra ortaya çıkar ancak bazen daha erken de olabilir. Erkekler kadınlardan daha çok etkilenmektedir.

Hastalık ilk olarak 1964 yılında tanımlanarak Parkinson hastalığından ayrılmıştır. Bazen Steele-Richardson-Olszewski sendromu olarakta bilinir. 

Şu an PSP için kesin bir tedavi yoktur ancak bazı belirtileri fizyoterapi gibi konservatif yöntemler ve ilaç tedavileri ile tedavi edilebilir.

Belirtileri nelerdir?

Belirtiler kişiden kişiye göre değişebilmektedir. Yazının bu kısmında en sık karşılaşılan belirtilere yer vereceğim.

  • Yürürken denge kaybı
  • Sık düşme
  • Yürüyüşte donma
  • Bulanık görme
  • Göz hareketlerinin kontrolünde zorlanma
  • Konuşurken göz teması kurmakta zorlanma
  • Duygu durum bozuklukları (depresyon, apati vb.)
  • Konuşma bozuklukları (yavaş konuşma vb)
  • Yutma problemleri
  • Yavaş hareket etme
  • Donuk yüz

Bu belirtilerin bir çoğu Parkinson hastalığında da görüldüğü için hastalık erken evresinde Parkinson olarak yanlış teşhis edilebilmektedir.

PSP’nin Parkinson’dan farkı nedir?

Her iki hastalıkta katılığa, hareket zorluklarına ve sakarlık gibi bir çok ortak belirtiye sahip olmasına rağmen PSP Parkinson hastalığına göre çok hızlı ilerler.  PSP hastaları aşırı dik durdukları için arkaya düşme eğilimindeyken ( bu duruma aksiyel rijidite denir), Parkinson hastaları öne eğiktir. Parkinson hastalarında tremor çok yaygın bir belirtiyken PSP’de nadir görülür. Parkinson’lu hastalar Levadopa ilacından ciddi fayda görürken PSP’li hastalar çok kısa bir süre boyunca çok az fayda görürler.

PSP’ye ne neden olur?

Bu hastalığa ne neden oluyor henüz bilinmemektedir. Ancak, özellikle beynin beyin sapı bölgesindeki beyin hücrelerinin hasara uğraması hastalığın belirtilerine neden  olduğu bilinmektedir.

PSP nasıl teşhis edilir?

Özellikle PSP teşhisine yönelik yapılan herhangi bir laboratuvar testi yada görüntüleme yöntemi yoktur. İlk teşhis kişinin medikal geçmişi ve fiziksel ve nörolojik muayne ile konulur. MRI görüntülemesi beyin sapının üst kısmındaki küçülmeleri gösterebilir. Başka görüntüleme yöntemleri ile bilinen dejenerasyon bölgelerindeki beyin aktivitesine bakılabilir.

PSP sıklıkla yanlış teşhis edilen bir hastalıktır.

Çünkü, belirtileri Parkinson hastalığının belirtilerine çok benzer. 

Tedavisi var mı?

ileri dönem PSP hastası

Progresif supranükleer palsinin henüz tam bir tedavisi yoktur.  Belirtiler genellikle ilaç tedavisine uzun dönemde cevap vermez. Beyinde biriken tau proteinlerine yönelik tedavi yöntemleri için bilim adamları çalışmalarına devam etmektedir. İlaçların dışında hastaların belirtilerine yönelik en çok fayda gördüğü tedavi rehabilitatif tedavidir.

PSP hastaları denge ve yürüme problemleri için sıklıkla fizyoterapistlere yönlendirilirken konuşma bozuklukları için de dil konuşma terapistlerine yönlendirilmektedir. Bilimsel araştırmalar fizyoterapi ve rehabilitasyonun progresif supranükleer palsi hastalarına özellikle denge ve yürüyüşleri açısından iyi geldiğini göstermektedir. Fizyoterapistler tarafından düzenlenen programların içerisinde göz hareketleri egzersizleri, uzuv-koordinasyon egzersizleri, tilt-board denge çalışmaları, yürüyüş eğitimi, dirençli egzersizler ile kuvvet eğitimi, izokinetik egzersizler ve boyun kaslarına germe uygulamaları yer alır.

Fizyoterapiste ne zaman başvurmalı?

Tedavisi olmayan progresif supranükleer palsi hastalığı teşhis edildikten hemen sonra vakit kaybetmeden nörolojik rehabiltasyonda deneyimli bir fizyoterapiste başvurmanız belirtilerin kötüleşmesini geciktirecek ve hayat kalitenize katkıda bulunacaktır.

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here