Performans Düşmanı: KAS KRAMPLARI

2
1348
views

Herhangi bir fiziksel aktivite veya sportif performans anında  oluşuvermesinden korktuğumuz, bazılarımız için uyurken yatağımızdan fırlamamıza neden olan veya çeşitli spor aktiviteleri sonrasında oluşan, gerçekten canımızı yakan ve korku oluşturan bir durumdur: KAS KRAMPLARI…

KAS KRAMPI NEDİR?  

Kramp, bir kasın veya kasın bir bölümünün ani, istemsiz ve ağrılı kasılmasıdır. Hatta bu kasılma öyle şiddetli oluşur ki sıklıkla kasınızda dokunmayla da hissedebileceğimiz bir sertlik oluşur.

KAS KRAMPLARININ ÖZELLİKLERİ NELERDİR?

  1. Ani ve ağrılı
  2. İstemsiz ve şiddetli başlayan, kendiliğinden yavaşça veya hemen kasın gerilmesiyle gevşeyen
  3. Sadece bir kas grubu veya bir kas grubunun bir parçasında meydana gelen
  4. Özellikle kasın kısalarak kasıldığı (konsantrik kasılma) orta ve kuvvetli kasılmalar anında oluşan
  5. Birçok kas grubunda oluşabilir olsa da genellikle baldır, ayak ve uyluk kaslarında meydana gelen

kas kasılmalar olarak sıralayabiliriz.

KAS KRAMPLARINI DEĞERLENDİRMEDE NELERE DİKKAT EDİLMELİ?

Kas krampları klinik olarak iyi tanımlanmalı ve değerlendirilmelidir. Kas krampları açısından değerlendirme yapılırken öncelikle hastanın ayrıntılı hikayesi alınıp, muayenesi yapılmalıdır. Kas krampları sağlıklı bireylerde sıklıkla sinir sistemi veya metabolik bir hastalık olmaksızın gerçekleşiyor olsa da bazen nöropati,  alt motor nöron hastalığı gibi sinir sistemi hastalıkları veya metabolik hastalıklara bağlı da gelişebildiği hamilelik döneminde veya yoğun egzersiz ve yorgunluk durumlarına bağlı da gelişebilir. Hatta başka hastalıkların tedavisi amacıyla uygulanan medikal tedavilere bağlı dahi oluşabilir. Kas krampları kas spazmları, kas kısalıkları veya distoni dediğimiz kasın kasılım pozisyonunda kaldığı ve germeye yanıt vermeyen durumlarla karıştırılmamalıdır.

KAS KRAMPLARI NEDEN OLUŞUR?

Kas kramplarının nerede ve ne zaman oluşacağını bilinememesi, kas kramplarının laboratuvar ortamında değerlendirilmesini zorlaştırsada değerlendirilecek kasların maksimum istemli kasılması yada kas veya kasın sinirinin elektrik ile uyarılmasıyla kıram oluşturularak değerlendirmeye alınabilir.

Susuzluk ve elektrolit bozukluğu’nun kas kramplarının oluşumunda etkili olduğu düşüncesi popülerdir. Hatta bazı çalışmalar sıcak ve nemli ortamlarda çalışan işçilerde kas kramplarının çok yaygın görüldüğünü savunmuşlardır.  Bazı çalışmalar ise aşırı terleme ile iyon dengesinin bozulacağını ve bunun kas-sinir bağlantısında mekanik bir bozulmaya yol açabileceğini savunsalar da, bu görüşler soğuk hava koşullarında da neden kramp oluşabildiğini açıklayamamaktadırlar.

Maraton koşusu anında kramp yaşayan ve yaşamayan sporcuların koşu sonrası elektrolit değerleri ölçülmüş ve gruplar arasında farklılık bulunamamıştır. Bazı çalışmalar susuzluk ve elektrolit kaybı olsa da olmasa da yorgunluk oluşturan egzersizlerle kas kramplarının ortaya çıkmasının mümkün olduğunu savunmaktadırlar.

Yani özetle susuzluk ve elektrolit bozukları kas kramplarına neden olmaz demek yanlış bir söylem olmaz.

Az önce bahsettiğimiz gibi Kas yorgunluğun kas kramplarının oluşumunu tetiklediğini söyleyebiliriz. Fakat yorgunluk olmadan da kas krampları oluşabilir.  Dolayısıyla yorgunluğun direk krampa yol açtığı fikri, yorgunluğun “sinir-kas kontrolünün değişmesine” yol açarak kramp oluşumunu tetikleyebileceği fikrine dönüşmüştür.

Kas krampları kasların  sinirsel uyarı mekanizmalarındaki değişikliklere bağlı oluşur. Sinirsel mekanizmalardaki değişikliklerin günümüzde iki çeşit teoriye bağlı oluşabileceği düşünülmektedir. Bu teorilerden ilki kas kramplarının merkezi sinir sistemi birimlerinde (özellikle omurilik düzeyinde) oluşan sinirsel aktivite değişiklikleri ile oluştuğunu savunur. İkinci teori ise kas fibrilleri veya sinir dallarının sonlandığı bölgeler gibi yapılarda gerçekleşen olaylarla oluştuğunu savunmaktadır.

İkinci teoriyi destekler çalışmalar olsa da, kramp oluşumunda merkezi sinir sisteminin de rolü olduğu yadsınamaz. Örneğin, yüksek beyin aktivitesi direk veya indirekt kas kramplarına yol açabilir. Buna en iyi örnek bir çok sporcuda müsabakadan hemen önce veya başlangıçta yaşadığı mental strese bağlı kramp oluşmasıdır. Dolayısıyla, maalesef kas kramplarının hangi teoriye bağlı oluştuğunu hala net olarak söyleyemiyoruz.

KAS KRAMPLARI ÖNLENEBİLİR Mİ?

Kas kramplarına kalıcı bir çözüm getirmek oluşum mekanizmalarının da karmaşıklığı gözü önünde bulundurulursa pek mümkün görünmüyor.

Magnezyum, B12 gibi vitamin ve mineral takviyelerinin ise hamilelik veya bazı metabolik hastalıklar haricinde kas kramplarının tedavisinde çok az ya da hiç etkinliğinin  olmadığını söyleyebiliriz.

Düzenli germe  egzersizlerinin kas kramplarını azaltabileceğini savunan çalışmalar olsa da bu çalışmaların kanıt niteliği düşüktür. Yine de yorgunluğa bağlı gelişen kas krampları için egzersiz şiddetini ayarlama veya aktivite değişiklikleri yapılabilir. Sportif performans öncesi stres yönetimi sağlanabilir.  Kramp oluştuğunda ise bu kasılmanın sinir sisteminde veya sinir-kas iletiminde meydana gelen geçici bir değişikliğe bağlı oluştuğu düşünülerek, paniğe kapılmadan kasın gevşemesini düşünerek ve bekleyerek, mümkünse kasılmanın tersi yönde hareket oluşturarak ya da en sık kullanılan metod olan kası gergin pozisyona alarak kas krampının geçmesini sağlayabiliriz.

Kas kramplarının ana nedeni ve hangi mekanizma ile gerçekleştiğine dair çalışmalar hala devam etmektedir. Bu konuda elde edilecek kanıtlar da kas krampları için daha kesin önlem ve tedavi metodlarının geliştirilmesine olanak sağlayacaktır.

Fzt. Ost. Çetin DEMİRCAN

 

Kaynaklar:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/m/pubmed/20177124/
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/m/pubmed/22963024/
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/m/pubmed/23038243/
Sport Performance – Kazuyuki Kanosue, Tomoyuki Nagami, Jun Tsuchiya

 

Önceki İçerikHamlık Ağrısı (DOMS) Neden Olur?
Sonraki İçerikGebelik döneminde egzersiz yapılmalı mı?
2009 yılında Dokuz Eylül Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümünden mezun oldum. Spor yaralanmaları, ortopedik fizyoterapi, nörolojik rehabilitasyon, koruyucu fizyoterapi ve egzersiz alanlarında çalışmaktayım. Ayrıca 2010-2015 yılları arasında TIFAO'da osteopati eğitimi aldım ve dönem birinciliği ile Osteopati Diploması almaya hak kazandım. Ülkemizde fizyoterapistliğin tanınması ve gelişmesi adına uğraşmakta ve bilimin ışığında hastalarımı tedavi etmeye çalışmaktayım.
TEILEN

2 YORUMLAR

  1. Merhaba Cemil Bey, terminolojik olarak spazm vücuttaki istemli veya istemsiz kasılan herhangi bir kasılma grubunda meydana gelen, ağrılı ya da ağrısız ve istemsiz oluşan kasılmalardır. Bu açıdan baktığımızda kramp da aslında bir çeşit spazmdır diyebiliriz. Fakat ek olarak krampın özelliklerinde de bahsettiğimiz gibi, kasılma ağrılı, ani ve patlayıcı tarzda olur ve genelde kas üzerinde gözle görülür ve elle hissedilir sertlikler meydana gelebilir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here