Fonksiyonel egzersizler neden önemlidir?

1
447
views

İnsan tanımlamasını fiziki açıdan tariflemek oldukça zordur. Çünkü doğadaki her canlı gibi insan da çevresel uyaranlara olağan ve refleksif yanıtlar vererek hayatta kalma üzerine kendini geliştirir. Her ne kadar atalarına oranla daha güvenli ve huzurlu bir ortamda yaşasa da insanı hayatta tutan refleksleri halen aktiftir ve siz belki de hayatın yorgunlukları ile kendinizi olması gereken kadar düşünmezken, beyniniz bu konuda oldukça istekli.

Bir futbolcunun yaralandıktan sonra rehabilitasyon sürecini tamamlar tamamlamaz eski formunu bulamaması veya oyun kalitesinden ödün vermesinin tek sebebi birkaç ay sahadan uzak kalması ile açıklanabilir mi?

Hayır!

Ağır ve travmatik bir şekilde yaralanmış / sakatlanmış bir sporcunun oyun mekaniğinin ve performansının etkilendiğini görmeniz sürpriz olmaz. Neden mi? Siz farkınızda olmadan vücut kendini koruyabilmek için belirli adaptasyonlar geliştirmektedir.

Bununla ilgili en dikkat çekici çalışma İngiliz bir futbolcu üzerinde yapılmıştır. Korkunç bir travmayla ile ön çapraz bağını koparan yıldız futbolcu 5 ay sonra sahalara geri dönse de, performansı geride bıraktığı yılların oldukça gerisindeydi. Pek tabii, ilk etapta sporcunun aylardır uzak kalışı en temel problem olarak yorumlansa da en nihayetinde problem sporcunun yaşadığı travmada gizliydi.Yaşadığı travmanın psikolojik olarak yarattığı tahribat sporcunun önceki futbol mantalitesinin aksine topu daha kısa süre ayağında tutmasına ve pas futbolunu ikili kontakt oyun mantığına karşı tercih etmesine neden olmuştu.

Peki, vücudun en büyük yeteneği sizi sakatlıklardan koruması mıdır?

Hayır!

Bazen genel normların aksine olağanüstü değişimlere uğramış ayaklara, diz mekaniklerine, uzun boylara rastlamak mümkün olabiliyor. Bu aslında vücudun nasıl yapılandığını anlamak için önemli bir mihenk taşıdır. Mesela herkesin bildiği net bir olgu vardır. Spora genç yaşta başlayan bireyler, çoğu zaman profesyonel olma yolunda başarılı bir gelişme gösterirler. Bunun en temel nedeni vücutsal bileşenlerinin spora özgü yapılanması ve gelişim göstermesidir.

Lebron James’in ayaklarını irdelediğinizde ortopedik olarak şaşırtıcı bir manzara vardır. Birçok kusuru bulunan ayak, aslında basketbol açısından inanılmaz bir şekilde evrilmiştir. Dolayısıyla bu ayağı normal sınırlarda eğitmek, basket performansını etkileyecektir. Hem de olumsuz yönde.

Yine keza sağ tarafta yer alan ayaklar dünyanın en hızlı 100 metre koşucusu olan Usain Bolt’a ait. Antrenmanları ve fonksiyonel egzersizleri onun birçok basamakta daha hızlı koşuya uygunlaşmasına yardımcı oldu. Ayaklarındaki bu yapısal değişimler de onun koşunun belli parametrelerinde rakiplerine göre daha başarılı bir performans sergilemesine yardımcı oldu.

Bu yüzden fonksiyonel egzersizler, bir fonksiyonu daha iyi idame edebilmeniz açısından olmazsa olmazdır. Çünkü kaslarınız, bağ dokularınız değil vücut her açıdan gelişimini fonksiyonu yerine getirebilmek için şekillendirir.

Hans Seyle’nin belirttiği General Adaptation Syndrome (Genel Adaptasyon Sendromu, Kuramı) vücudunuzda her anlamda gelişim gösterir. İyi yaptığınız iş, gerek görüldüğü takdirde devam ettirilirken, kötü yaptığınız ancak daha iyisine ihtiyaç duyduğunuz fonksiyonlar beyin tarafından yapılabilme odaklı geliştirilir. Bu gayet basit ve yalın bir anlatım içerse de arka planda dikkat edilmesi gereken gelişimler, bu işin fizyoterapistler gibi profesyoneller tarafından devam ettirilmesi gerekliliğini meydana getirir.

2008 yılında Amerikalılar için Fiziksel Aktivite Rehberi (Physical Activities Guidelines for Americans, 2008) yayınında ilgi çekici bir unsur vardır. Bir bireyin 30 ile 80 yaşı arasında yaklaşık olarak kas kitlesi açısından %50’lik bir fark vardır. Bu çoğu zaman günlük yaşam aktivitelerinizi yerine getirebilme açısından problem yaşamanıza sebebiyet verir. Ancak, Amerikan halkının yalnızca %6’sı haftada iki veya daha fazla günde resistif (dirençli) fonksiyonel egzersizler yapmaktadır.

Fonksiyonel egzersizler başarılı sonuçlar sunar mı?

65 ile 93 yaş arasında 87 katılımcının yer aldığı çalışma American Journal of Health Promotion‘da yayınlandı. Theraband aracılığıyla yapılan 13 farklı kuvvet egzersizini 16 haftalık süreçte takip ettiler.

12 hafta sonunda her 5 egzersizin 4’ünde istatistiksel olarak önemli kazanımlar sağladılar.

Burada kaçırmamız gereken detay şudur. Vücudunuz 70’li yaşlara meydan okusa da, doğru fonksiyonel egzersizler her zaman sonuç getirme ve beynin adapte olma mentalitesine uyumludur. Siz beyine bir aktiviteyi yapma hususunda zorlandığını tattırdığınızda beyninizi birçok parametrede gelişmeler yaparak fonksiyonu öncekine göre daha iyi yapabilme konusunda üretken olmaya yönlendirebilirsiniz.

Önceki İçerikYaşlılar için mucizevi bir aktivite : Dans
Sonraki İçerikOsteoartrit’in ilacı; Egzersiz Tedavisi hakkında 7 öneri
2016 yılında Doğu Akdeniz Üniversitesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü’nden mezun oldum. 2018 yılının Ekim ayına kadar Çayyolu’nda (Ankara) hizmetine devam eden bir fizik tedavi merkezinde çalışmaktaydı. Şu anda Türkiye Fizyoterapistler Derneği yönetim kurulu üyesidir. Fizik tedavi ile entegre olabilmiş teknolojik ekipmanların kullanımı konusunda kişisel merakım ve kullanım yetkinliğim bulunmaktadır. Mesleki ilgi alanlarım; Ortopedik Rehabilitasyon, Sağlıklı Yaşam ve Asistif Teknoloji
TEILEN

1 YORUM

  1. Furkan hocam yazılarınız gerçek anlamda insanların ufkunu değiştiriyor. Doğru bildiğimi sandığım birçok konuda yanıldığımı sayenizde anladım. Bu güzel yazılarınızla bizleri aydınlatmanızı canı gönülden istiyorum. Eğer imkanlar dahilinde ise sizinle irtibat kurmak isterim.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here