Eklemlerimiz kireçlenir mi?

0
337
views

Çevremizde neredeyse her on kişiden birinde duyduğumuz, özellikle de yaşın ilerlemesiyle kendisini gösteren sıklıkla eklem kireçlenmesi olarak bilinen bu durum aslında eklem yüzeylerinde bulunan kıkırdak yapının aşınmasıdır. Yani sanılanın aksine eklemlerimizin arasında kireç ya da kalsiyum üreten yapılar birikmez.

Eklem kireçlenmesi dilimizde yerleşmiş bir ifade olmakla birlikte bireylerde yanlış algı oluşturabilecek bir kelimedir. Kireçlenme olarak algılanmasının temel sebebi de eklem hareketinin kısıtlanması, eklem hareketi sırasında, aşınan ve eklem sıvısı azalan kıkırdak dokunun sürtünmesinden kaynaklı çıkan seslerin sanki kemiklerin, kireçlendiği düşünülen yerlere değmesinden kaynaklanan bir sesmiş gibi algılanmasından ileri gelir.

Tıbbi adı “osteoartrit” olan bu olay vücudumuzdaki her eklemde görülebileceği gibi sıklıkla diz, kalça, el ve omurga eklemlerinde görülür.

Eklemlerimiz durup dururken mi aşınıyor?

Eklemlerimizin aşınmasında birçok faktör etkili oluyor…

En önemli faktör yaşın ilerlemesidir. Yaş ilerledikçe azalan kemik kalitesi ve eklem sıvısının eskisi gibi hızlı bir şekilde yenilenememesi eklemlerin aşınmasına zemin hazırlar.

Fazla kilo da eklemlere önemli ölçüde yük bindirdiği için eklemlerin aşınmasına sebep olur. Alınan her kilo, dizlere ve omurlara ekstra yük bindirir. Eklemler bu fazla yükü taşıyamaz ve eklem boşlukları azalır, kıkırdağı aşındırır.

Hareketsiz yaşam şekli eklem sıvısının yenilenmesini engelleyerek dolaşımını bozar. Dolaşımı bozulan kıkırdak yapıda oluşan hasarın tamiri çok uzun zaman alır. 40 yaş üstü bireylerde bu risk daha da artar.

Cinsiyet de osteoartrit riskini artıran bir durumdur. Özellikle menopoza giren kadınlarda osteoartrit görülme oranı erkeklerden daha yüksektir. Menopoz sonrası östrojen hormonundaki azalma kemik mineral yoğunluğunu da azaltır.

Romatolojik rahatsızlıklar, eklem yüzeylerine önemli ölçüde zarar verip osteoartrit oluşma riskini artırır. Burada küçük bir ayrıntıya da yer vermek gerekirse; osteoartrit ve romatizmal eklem hastalıklarını birbirinden ayıran önemli noktalar vardır. Osteoartritte ağrı temel şikayettir. Ayrıca sabah tutukluğu yarım saatten fazla sürmezken, romatizmal eklem hastalıklarında sabah tutukluğunun süresi daha uzundur.

Osteoartrite karşı ne gibi önlemler alabiliriz?

Bu probleme karşı kullanacağımız en etkili silahlardan biri doğru egzersiz seçimidir. Bir kas ne kadar kuvvetli olursa eklemini o kadar iyi korur, eklem yüzeyine aşırı yük binmesini engeller. Fakat egzersiz yaparken dikkat etmeniz gereken en önemli anahtar, ağrıya kulak vermektir. Egzersizlerin ağrı olmadan yapılması gerekir.

Haftada 3 gün en az 30 dakika süreyle yapacağınız yürüyüşler de özellikle kalça ve diz eklemlerinizde osteoartrit oluşumunu engellemeniz için faydalı olacaktır. Yürüme hızınız ise ne çok hızlı, ne de çok yavaş olup, yanınızdaki bir kişiyle konuşurken nefes nefese bırakacak hızda olmalıdır.

İleri derecede osteoartrit mevcutsa; evde kullanılan klozetin yüksekliğini artırmak, merdiven kullanımını en aza indirmek, zorunluluk durumunda yan yan ve dinlenme araları vererek merdiven inip çıkmak, ağır objeleri taşırken her iki eli kullanıp vücudunuza olabildiğince yakın tutmak gibi aktivite modifikasyonları da eklemlerinizi korumanıza yardımcı olacaktır.

Kıkırdak dokunun aşınmasına zemin hazırlayan tekrarlı aktivitelerden kaçınmak gerekir. Eğer yapılacak aktivite uzun ve tekrarlı ise aralara dinlenme süresi konulmalıdır. Masa başı bir iş yapıyorsanız her 10 dakikada, 1-2 dakika mola verip ayağa kalkmanız eklem sıvısının dolaşımını artıracaktır.

Eklemlerinizi koruyacak önlemler aldığınız ve fizyoterapistinizle birlikte ihtiyacınıza uygun egzersiz programı oluşturup doğru kasları kuvvetlendirdiğiniz takdirde; eklem kıkırdaklarınıza ve böylece geleceğinize de yatırım yapmış olacağınızı unutmayınız…

Fzt. Esra Nur Özcan


Kaynaklar;

  1. McAlindon, T. E., Bannuru, R., Sullivan, M. C., Arden, N. K., Berenbaum, F., Bierma-Zeinstra, S. M., … & Kwoh, K. (2014). OARSI guidelines for the non-surgical management of knee osteoarthritis. Osteoarthritis and cartilage, 22(3), 363-388.
  2. Felson, D. T. (1990, December). The epidemiology of knee osteoarthritis: results from the Framingham Osteoarthritis Study. In Seminars in arthritis and rheumatism (Vol. 20, No. 3, pp. 42-50). WB Saunders.
  3. Brosseau, L., Welch, V., Wells, G., DeBie, R., Gam, A., Harman, K., … & Tugwell, P. (2004). Low level laser therapy (Classes I, II and III) for treating osteoarthritis. Cochrane Database Syst Rev, 3(3).
  4. Silverwood, V., Blagojevic-Bucknall, M., Jinks, C., Jordan, J. L., Protheroe, J., & Jordan, K. P. (2015). Current evidence on risk factors for knee osteoarthritis in older adults: a systematic review and meta-analysis. Osteoarthritis and cartilage, 23(4), 507-515.

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here