Dizimin Önünde Ağrı var!

0
1609
views

Diz kapağımız diz eklemini dış etkilerden korurken uyluğun ön bölgesindeki kasımıza da destek sağlar. Kalınlığı yaklaşık 3 santimetredir. Şekil itibariyle insandan insana farklılık göstermekle birlikte, insan vücudunun en kalın kıkırdağıdır. Ayrıca dize estetik görünüm sağlarken, uyluk ve baldır kemiklerinin oluşturduğu eklem kıkırdağını da direkt travmalardan korur.

Diz kapağımız uyluk kemiğimizle yakın  ilişkidedir. İkisi arasındaki ekleme patello-femoral eklem denir. Aslında diz önü ağrısının tıp dilindeki  karşılığı patello-femoral ağrı sendromudur.

Peki Uyluk ve diz kapağı arasında nasıl bir ilişki vardır?

Diz çevresindeki tüm hareketlerde; uyluk ve diz kapağı arasındaki eklemin temas bölgelerinde ve eklemde meydana gelen kuvvetlerde değişiklik olur. Yapılan son araştırmalar; dizinin önünde ağrısı olan kişilerin, bu temas bölgelerinde azalma olduğunu göstermiştir.

Diz önü ağrısı, tüm kas-iskelet sistemi yakınmalarının %9-10’unu, tüm diz problemlerinin ise %20-40’ını oluşturan yaygın bir problemdir.

En sık kadınlar olmak üzere, atletler ve askerler diz önü ağrısı çekmektedirler. Kadınlarda iki kat daha sık görülmesinin nedenleri ise; kalça genişliği, yüksek topuklu ayakkabı giyilmesi ve bacak bacak üzerine atarak oturulmasıdır.

Diz önü ağrısı 4 fazda sınıflandırılır.

Faz 1’de: Uzun süreli aktivitelerden sonra sadece ağrı oluşur.
Faz 2’de: Ağrı yaptığınız aktivite boyunca vardır. Ancak aktivitenin başarıyla yerine getirilmesini engellemez. Eklemde minimal seviyede rahatsızlık hissi söz konusudur.
Faz 3’de: Aktivite boyunca diz kapağı ağrısı olur. Ağrı seçili aktivitelere katılmayı engeller. Patellofemoral eklemde çok küçük bir travma söz konusudur. Tedavisinde özellikle doku iyileşene kadar stresli(ekleme aşırı yük bindiren) aktivitelerin yapılmaması gerekir.
Faz 4’de: Diz önü ağrısı, aktivite öncesinde, aktivite boyunca ve aktivite sonrasında görülür. Doku ancak cerrahiyle iyileşebilecek büyük bir travmaya maruz kalmıştır.

  • Bu sınıflandırmaya uyan diz önü ağrınız varsa,
  • Ağrınız yanıcı tarzda ise,
  • Merdiven inip çıkarken ama özellikle de merdiven veya yokuş aşağı inerken ağrılarınız artıyorsa,
  • Dizinizde; kilitlenme, boşalma hissi, klik sesi gibi şikayetleriniz varsa

Diz kapağı ile uyluk kemiği arasındaki ekleminizde (patellofemoral ekleminizde) bir probleminiz olma ihtimali yüksektir.

Peki neden dizimiz merdiven ya da yokuş inip çıkarken  çok ağrır?

Çünkü dizimiz büküldüğünde, diz eklemimize binen yük artar. Örneğin; merdiven çıkarken, dizin 60 derece bükülmesiyle uyluk ve diz kapağı arasındaki eklemden geçen kuvvet: vücut ağırlığının 3,3 katı iken; dizin 130 dereceye kadar bükülerek çömelme pozisyonuna gelmesiyle 7,8 katı olur.

Dizinizdeki şikâyetlerinizin nedenleri neler olabilir?

Ağrı: Öncelikle fizyoterapistiniz tarafından uygulanan özel testlerle; ağrınızın nasıl oluştuğu, yeri, yayılımı ve şiddeti değerlendirilir. Genel olarak gece duyduğunuz ağrı, diz ekleminizde ödeme bağlı bir sorun olduğunu gösterirken; hareketle ve egzersizle artan, daha çok yorulduğunuzda ortaya çıkan ağrı, mekanik kökenli kabul edilir.

Dizde boşalma Hissi: Uyluğumuzun ön yüzünü saran kas(quadriceps) çeşitli nedenlerle gevşediğinde ya da çocuk felci gibi bazı hastalıklar nedeniyle zayıfladığında bu hissi yaşarız. Bunlardan birine örnek verecek olursak; diz eklem kıkırdağının bir veya iki yüzü de hasarlıysa ve ağrı yapıyorsa Quadriceps kası gevşer ve dizde boşalma hissi yaşarız. Ayrıca diz ekleminin iç ve dış bağlarının gevşek olması ya da kopuk olması da yine bu hisse neden olur.

Kilitlenme: 

1) Menisküs kilitlenmesi(Gerçek kilitlenme): Dizinizi bir süreliğine düz bir hale getiremediğimiz durumdur. Dizin nispeten bükülebildiği ancak ağrı nedeniyle düz bir hale getirilemediği kilitlenmelerin başlıca nedeninin ön çapraz bağ yırtığı olduğu düşünülmektedir.

2)Diz kapağı takılması (Yalancı Kilitlenme): Dizin hareketleri sırasında anlık olarak dizi düzeltip bükmezsiniz. Ancak yük diğer bacağa aktarılır aktarılmaz bu yakınma ortadan kalkar. Bunun sebebinin genelde diz kapağındaki kıkırdak yaralanması olduğu düşünülmektedir.

Şişlik: Her zaman vücuttaki bir problemin varlığına işaret eden bir belirtidir.

Krepitasyon: Dizi büküp açtığımızda eklemden gelen seslerdir.

Fizyoterapi değerlendirmesinde; dizin önündeki ağrının veya dizden gelen seslerin duyulduğu, açısal değerler problemin ne olduğunun anlaşılmasında önemlidir.

Diz önü ağrısına neden olan problemin ne olduğu konusu henüz netlik kazanmasa da günümüzde doku iç dengesinin bozulması teorisi daha çok kabul görmektedir.Yani dokuların taşıyabildiği yükün üzerinde yüklenmesi, bu iç dengeyi bozarak ağrıya neden olmaktadır.

 

Yukarıda belirttiğimiz  şikayetlerden herhangi biri sizde mevcutsa daha ayrıntılı  klinik testlerin yapılması için bir fizyoterapiste danışın.

Fizyoterapistiniz tarafından size klinik testler yapılarak, problemin tam olarak nereden kaynaklandığı tespit edilebilmekte ve bu problemin giderilmesine yönelik uygun fizyoterapi programı oluşturulabilmektedir. Eğer fizyoterapistiniz diz ekleminize yaptığı klinik testleri yeterli görmezse, sizi daha ileri tetkiklerin (MR röntgen, artroskopi gibi) yapılması için uygun branş hekimine yönlendirecektir.

 


Kaynaklar
1) Petersen W, et al. Patello-femoral pain syndrome. Kmer surf sports travmatik arthrosc.2014.Oct;22(10):2264-74.
2) Gregory R. Waryasz, Ann Y McDetmott.2008.June;7:9
3) Samuel R.Ward, Micheal R.Terk, Christopher M. Powers. İnfluence of patella alta on knee extansor mechanics, Musculoskeletal Biomechanics research laboratory, Department of Biokinesiology and Physical Therapy, University of Southern California, Los Angeles, CA, USA
4) Gary L. Soderberg, Biomechanic/Kinematic in Kinesiology Application to Psychological Motion Second Edition; S.273-292
5) Karakaşlı Ahmet, İbret Salih, Demirhan Demirkıran Nihat, Erduran Mehmet, Tatari Mehmet Hasan. Patello-femoral Ağrı Sendromu. Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir,2014;3(3):174-178 .

Önceki İçerikÖn çapraz bağ yaralanmalarında cerrahi şart mı?
Sonraki İçerikNedir bu karpal tünel sendromundan çektiğim?
2003 yılında Abant İzzet Baysal Üniversitesi Kemal Demir Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulundan Lisans, 2007 yılında da Sağlık Bilimleri Enstitüsünden Yüksek lisans dereceleri ile mezun oldum. Ağırlıklı olarak pediatri alanında çalışmakla beraber, geriatri alanında da klinik çalışmalarda bulundum. İlgi alanlarim; hippoterapi, NDT( Nörogelisimsel Tedavi Yaklaşımı), Bantlama, Yaşlılarda egzersiz eğitimi, Asistif Teknoloji.
TEILEN

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here